0

عنوان «تجربیات و افق­‌های حوزوی، 20 سال گذشته و 20 سال آینده»

حمید واسطی

حوزه­ های علمیه با دو مساله آغاز شدند:

1- «چگونه نظر خداوند را به ­دست بیاوریم؟» نظر خداوند در تمام ابعاد زندگی و دست­یابی با روش معتبر؛ شناخت نظام فکری اسلام، نظام حقوقی اسلام، نظام فرهنگی اسلام.

2- «چگونه می ­توان نظر خداوند را در زندگی فردی و اجتماعی عملیاتی کرد؟» آیا اصولا اسلام، حاوی نرم­ افزار شکل ­گیریِ یک تمدن هست؟ اگر نیست چگونه باید در جامعه امروز طبق نظر خدا زندگی کرد؟ و اگر هست چگونه باید آن را اجرا کرد؟

تحولات نیم قرن اخیر، نشان داد که با ارائه و عمل به احکام فردی عبادی و معاملاتی، نمی ­توان فضای کلان اجتماعی را به­ سوی تفکر، قانون و فرهنگ اسلام سوق داد. بیان مبانی و ارزش­ها، اهداف و شاخص­ها در دین، در عمل منجر به تغییر نشد و فقدان مدل عملیاتی (تعیین تابع تبدیل در سیستم) سبب حرکت ناقص و معیوب به سمت مدل­های موجود بشری گردید.

در 20 سال اخیر، در فضای آکادمیک ده پژوهشگاه به­ صورت حقوقی و بیست شخصیت حقیقیِ متمایز، در این مورد ایده­پردازی کرده­اند و تلاش کرده­اند تا برای سه مسالۀ زیر راه حل پیدا کنند:

  • چگونه لایه معنایی مرتبط با مقیاس کلان، در گزار­های دین اکتشاف شود؟
  • چگونه این معانی به پردازشگر یک سیستم عملیاتی در مقیاس کلان تبدیل شوند؟
  • چگونه این پردازشگرها با یکدیگر ترکیب شوند تا یک تمدن شکل گیرد؟

سخنران این جلسه، تلاش کرده است با ایده «نگرش سیستمی به دین» و «روش تحقیق شبکه­ای» و «الگوریتم اجتهاد»، به سوال اول پاسخ بدهد؛ و با ایده «روش­شناسی طراحی سیستم­های دینی» به سوال دوم، و با ایده «فقه و اخلاق تمدنی» به سوال سوم پاسخ گوید؛ در این جلسه، عصاره این تلاش­ها در 20 سال گذشته و پیش­بینی از وضعیت 20 سال آینده ارائه خواهد شد.