0

سونوگرافی چند بعدی جنین از آغاز تا کنون

حقيقت خواه

سؤالات زیادی در مورد سونوگرافی جنین و نیز سونوگرافی سه بعدی و چهاربعدی در ذهن همه وجود دارد.
درست همزمان با فارغ التحصیلی اينجانب در بورد تخصصی رشته رادیولوژی در سال 2000 میلادی بود كه سونوگرافی سه بعدی در دنیای پزشکی مطرح و ابداع شد و طی حدود 17 سال به سرعت با پیشرفتهای تکنولوژیک، در پزشکی جایگاه ویژه‌ای پیدا کرد. تجربه فراگیری و آموزش این شاخه تصویربرداری پزشکی همزمان با تحول و ارتقاي سالانه آن مثل هر فناوري جدید تا پیدا کردن جایگاه واقعی و استفاده بهینه از آن درایران مورد بحث خواهد بود .
از نظر تاریخچه علمی اولتراسوند یا امواج فراصوت در سال 1794 میلادی توسط یک دانشمند ایتالیایی که در مورد پرواز خفاش در شب و توانایی این حیوان برای جلوگیری از برخورد با موانع تحقیق میکرد، مطرح شد. خفاش به جای نور با صدا هدایت میشود. بهعبارت دیگر خفاش در شب با گوش خود میبیند نه با چشم و این قابلیت در بسیاری حیوانات از جمله دلفین نیز برای حرکت و شناسایی دستههای بزگ ماهی در آب بکار میرود.
در سال 1912 بعد از سانحه کشتی تایتانیک، اولترا سوند برای کشف لاشه غرق شده آن کشتی به کار رفت. همچنین در جریان جنگ جهانی اول دستکاه Sonar برای کشف زیردریاییهای آلمانی توسط انگلیسیها ابداع شد تا جلو غرق شدن کشتیهای انگلیسی در اقیانوس اطلس گرفته شود. اولین دستگاه سونوگرافی پزشکی در سال 1937 اختراع شد و در مرکز تحقیقات نیروی دریایی آمریکا برای تشخیص سنگهای کیسه صفرا به کار رفت.
در سال 1960 سونوگرافی دوبعدی و real time اختراع شد و بالاخره در سال 2000 اولین دستگاه سونوگرافی سه بعدی ارائه شد و بعد از اضافه کردن بعد چهارم، یعنی زمان، فناوري چهاربعدی در سال 2005 ابداع گردید. امروزه دستگاههای پیشرفته سونوگرافی قادرند تصویربرداری 4 بعدی جنین را بصورت real time انجام دهند که در واقع نوعی فیلم برداری زنده از جنین داخل رحم محسوب میشود .
اصولاً سونوگرافی یک روش تصویربرداری با استفاده از امواج فراصوتی (با فرکانس بالا) محسوب میشود. این روش بی خطرترین و بی عارضه ترین روش تصویربرداری در پزشکی و از جمله در بررسی جنین است .
اما در ابتدای ابداع سونوگرافی سه بعدی این نگرانی که ممکن است این روش برای جنین عوارضی داشته باشد، مطرح شد. آیا سونوگرافی چند بعدی واقعاً برای جنین مضر است؟ آیا انجام سونوگرافی چند بعدی جنین نسبت به دو بعدی برتری تشخیصی و کاربردی علمی دارد و یا فقط یک وسیله تصویربرداری فانتزی محسوب میشود؟ چه موقع برای انجام سونوگرافی چهاربعدی جنین مناسب است؟ طی چه میزان زماني وچند بار میتوان بدون نگرانی از عوارض برای جنین، سونوگرافی انجام داد؟

كاركردن با اين فناوري جديد و مواجهه با تمام اين پرسش ها و ابهامات، تجربياتي را در اختيار اينجانب قرار داد كه در اين جلسه بخشي از آن را در اختيار مخاطبان گرامي قرار خواهم داد.